İki sistem, tek hedef: PR (Permanent Residence)
Kanada'ya kalıcı oturum için iki ana federal yol vardır:
- Express Entry — federal puan sistemi, 3 alt program
- PNP — Provincial Nominee Program — eyalet bazlı, her eyaletin kendi kuralları
Üçüncü ihtimal: Quebec Skilled Worker Program (QSW) — Quebec'in ayrı sistemi, Express Entry'nin parçası değil. Bu yazıda federal yollara odaklanıyoruz.
İkisi de hedefi aynı: PR kartı. Ama yolu, hızı ve gerekli profil farklı.
Express Entry — federal puan sistemi
Express Entry bir başvuru kanalı değil, üç programa giriş kapısıdır:
1. FSWP — Federal Skilled Worker Program
İş teklifi olmadan da başvurulabilir. Ana kriterler:
- 1+ yıl tam zamanlı, NOC TEER 0/1/2/3 düzey iş tecrübesi (son 10 yılda)
- IELTS General CLB 7+ (4.5 / R 3.5 / W 6 / S 6 — 4 beceri minimumu var)
- Lise üstü diploma (WES denklik şart)
- 67/100 puanlık ön eleme testi geçilmeli
2. CEC — Canadian Experience Class
Kanada'da çalışma deneyimi olanlar için. Türk başvurucular için:
- PGWP ile çalışmış öğrenciler
- Work permit ile gelmiş profesyoneller
- Son 3 yılda 1+ yıl Kanada deneyimi şart
3. FSTP — Federal Skilled Trades Program
Tradesperson'lar için. Türk profilleri için en az kullanılan ama:
- Kaynakçı, elektrikçi, tesisatçı, HVAC tekniği
- 2+ yıl deneyim son 5 yılda
- Provincial trade sertifikası gerekli (genelde Kanada'da kazanılır)
- Geçerli iş teklifi VEYA Provincial trade sertifikası şart
CRS — Comprehensive Ranking System
Express Entry'ye girmek havuza girmek demek. Havuzdan davet (ITA — Invitation to Apply) almak için CRS skorun yeterli olmalı.
CRS 1200 puan üzerinden değerlendirilir:
Çekirdek puan (Core/Human Capital — max 500)
| Kalem | Tek (max) | Eşli (max) |
|---|---|---|
| Yaş | 110 | 100 |
| Eğitim | 150 | 140 |
| Resmi dil yeterliği (1. dil) | 160 | 150 |
| 2. dil (Fransızca) | 30 | 30 |
| Kanada iş deneyimi | 80 | 70 |
Eş puanı (max 40 — varsa)
- Eşin eğitim, dil ve Kanada deneyimi
Beceri transferi (max 100)
- Eğitim + dil kombinasyonu
- Yabancı iş tecrübesi + dil kombinasyonu
- Sertifikalı meslek + dil kombinasyonu
Ek puanlar (max 600)
- Provincial Nomination: +600 (kesin ITA garantisi)
- İş teklifi LMIA destekli: +50 veya +200
- Kanada eğitimi: +15 veya +30
- Fransızca CLB 7+: +25 veya +50
- Kanadalı kardeş: +15
2026'da güncel kesim skorları (genel havuz)
- Genel kategori: 480-500 bandı
- Category-Based draws (sektör bazlı): 430-470 bandı
- Healthcare: ~440
- STEM: ~470
- Trades: ~430
- French language: ~380
- Transport: ~430
Kategori bazlı çekilişler 2023 ortasında başladı ve Türk başvurucular için oyun değiştirici oldu. Sektörün önemini abartmak gerekiyor: bir sağlık veya trades profilindeki kişi 460'la davet alabilirken, genel kategoride 490 bile yeterli olmayabiliyor.
CRS skorunu artırmanın yolları
Türk başvurucular için en yüksek geri dönüşlü hamleler:
IELTS / CELPIP'i tekrar yap
- CLB 9'dan CLB 10'a çıkış: ~+25 puan (eğitim seviyesine göre)
- CLB 10'dan CLB 11'e çıkış: ~+15 puan
- En kolay puan kaldırma yolu — bütçe IELTS hazırlığa
Fransızca öğren
- TEF Canada CLB 7+ → +50 puan (eşli) / +25 (tek)
- Category-based French draws CRS 380 civarı kabul ediyor — bu game-changer
- 6-9 aylık yoğun kurs ile ulaşılabilir
Provincial Nomination al
- +600 puan = kesin davet
- Eyaletten eyalete kriterler değişir
İş teklifi al
- LMIA-supported: +50 (TEER 2/3) veya +200 (TEER 0/1 yönetici)
- Birçok adayın kaçırdığı puan — küçük bir teklif bile fark yaratıyor
WES denklik yap
- Lise → Diploma → Bachelor → Master farkı puanı belirgin değiştirir
- 2 diploma varsa "iki veya daha fazla post-secondary credential" kategorisi +10 ekstra
PNP — eyalet bazlı kalıcı oturum
PNP federal değil eyalet programıdır. Her eyalet kendi göçmen profili belirler. İki tip:
1. Enhanced PNP (Express Entry'ye bağlı)
Express Entry havuzundaki adaylar arasından eyalet seçim yapar. Nominasyon = +600 puan = ITA garanti.
2. Base PNP (bağımsız)
Express Entry havuzunda olmadan da eyalete direkt başvuru. Federal sürece daha sonra dahil olur.
Türkler için en aktif PNP yolları
Saskatchewan SINP — In-Demand Occupations (Express Entry)
- İş teklifi şart değil
- 60/100 puanlık eyalet testi
- Saskatchewan'ın işgücü açığı listesindeki NOC kodu şart
- Express Entry profilinde EOI (Expression of Interest) lazım
Ontario OINP — Human Capital Priorities
- En yüksek talep gören eyalet
- Tech roller için Tech Draws (özel davetler)
- CRS 460+ bandında Express Entry profili olanlara davet
- Toronto / Ottawa odaklı
British Columbia PNP — Skilled Worker
- İş teklifi şart
- Tech Pilot kategorisinde 32 hızlı NOC
- Vancouver'da yoğunlaşma
Alberta AAIP — Express Entry Stream
- CRS 300+ olanlara açık (çok düşük eşik)
- Alberta'nın talep listesindeki NOC + işveren bağı tercih
- Türk profiller için pratik bir yol
Manitoba MPNP — Skilled Worker Overseas
- Aile/akraba bağı +200 puan
- Eğitim + dil + iş tecrübesi puanlanır
- Yatırımcı olmayan profiller için makul giriş
New Brunswick NBPNP — Skilled Worker
- İş teklifi şart
- Atlantic regions işgücü açığı yüksek
- Daha az rekabet
Atlantic Immigration Program (AIP)
- Atlantic Endorsement gerekir (işveren tarafı)
- Newfoundland, Nova Scotia, New Brunswick, PEI
- Genelde sağlık, gıda, satış sektörü
Hangi yol kime uygun? — profil eşleştirmesi
Senaryo 1: 30 yaş, yazılımcı, IELTS 7.0, 6 yıl deneyim, eşli, çocuksuz
- Skor tahmini: ~470-485 (genel)
- Strateji: STEM Category Draw'a takılma şansı yüksek (CRS ~470). Plan B: Ontario Tech Draw veya BC Tech Pilot.
- Hedef: 6 ay içinde IELTS 8.0+ → CRS 500+
Senaryo 2: 35 yaş, hemşire, IELTS 6.5, 8 yıl deneyim, eşli, 2 çocuk
- Skor tahmini: ~430-450
- Strateji: Healthcare Category Draw (~440 bandı çok uygun). NCLEX-RN Kanada denklik başla.
- Plan B: Saskatchewan SINP, BC Health Authority sponsoru
Senaryo 3: 42 yaş, finans yöneticisi, IELTS 7.5, 18 yıl deneyim
- Skor tahmini: ~390-420 (yaş cezası büyük)
- Strateji: Express Entry zayıf. PNP odaklı — özellikle iş teklifi gerektiren BC PNP veya Ontario Employer Stream.
- Plan B: ICT (çokuluslu firmadan transfer) → work permit → CEC
Senaryo 4: 28 yaş, kaynakçı, 7 yıl deneyim, IELTS 5.5
- Skor tahmini: ~340-380
- Strateji: FSTP zorlu (dil bariyeri). Doğrudan PNP — Manitoba MPNP veya Alberta AAIP.
- Plan B: Önce LMIA-supported iş teklifi al, sonra FSTP'ye gir.
Senaryo 5: 24 yaş, yeni mezun, hiç iş tecrübesi yok
- Skor tahmini: FSWP'ye giremez (1 yıl deneyim şart)
- Strateji: Önce Kanada study permit → PGWP → CEC. Direct PR yolu yok.
Tipik takvim — Express Entry
| Aşama | Süre |
|---|---|
| IELTS, WES denklik, dokuman hazırlığı | 2-4 ay |
| Express Entry profili oluşturma | 1 hafta |
| Havuzda bekleme (ITA gelmesi) | 1-12 ay (skoruna ve kategoriye göre) |
| ITA → eAPR (electronic application) hazırlığı | 60 gün |
| IRCC süreç | 6 ay tipik |
| Toplam | 9-22 ay |
Tipik takvim — PNP
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Eyalet EOI / başvuru | 1-3 ay |
| Eyalet nominasyonu | 2-6 ay |
| Federal başvuru (Express Entry üzerinden) | 6 ay |
| Toplam | 9-15 ay |
Maliyet — federal süreç
| Kalem | CAD |
|---|---|
| Express Entry profile | $0 (ücretsiz) |
| Application fee (principal applicant) | $950 |
| Application fee (spouse) | $950 |
| Right of PR fee | $575 |
| Biometrik | $85 |
| WES denklik | $230 |
| IELTS | $325 |
| Sağlık muayenesi | ~$300 |
| Adli sicil belgeleri | ~$50 |
| Toplam (eşli, çocuksuz) | ~$3500-4000 CAD |
Yaygın hatalar
- IELTS Academic ile başvurmaya çalışmak — General Training şart
- WES denkliğin son tarihinden geç başlamak — 4-8 hafta sürebilir
- "PNP nominasyonu kesin PR" sanmak — federal aşamasında medikal/güvenlik soruşturma fail edebilir
- Eşin dil belgesi olmadan başvuru — eş puanı kaybediyorsun
- Kanada deneyim olmadan FSWP'ye odaklanma — CEC yolu hep daha kolay (önce work permit ile gel)
- "Quebec'e başvurursam Türkiye'den daha kolay" sanmak — QSW Türk başvurucu için son 3 yılda çok ağırlaştı, Fransızca B2+ neredeyse şart
- Yaş 30 üstü ama IELTS 6.5'te kalmak — yaş ceza puanını telafi edecek tek değişken dil
Strateji önerisi — yıllık plan
Eğer şu an Türkiye'desen ve 18 ay içinde PR alma hedefin var:
Ay 1-3: IELTS hazırlık + WES başlat + WP başvuru için iş arama paralel Ay 4-6: IELTS gir + Express Entry profili oluştur + PNP'lere EOI Ay 7-12: ITA bekle / iş teklifi gelirse work permit (paralel rota) Ay 13-18: eAPR + medikal + IRCC kararı + landing
Paralel iki rota açık tutmak başarı oranını 3 katına çıkarır: Express Entry havuzunda kalırken aynı zamanda LMIA destekli iş arıyor olmak (iş bulma rehberi, LMIA süreci).
CRS skor hesaplama — detay tablo
Comprehensive Ranking System (CRS) Express Entry için 1.200 puan üzerinden değerlendirir.
Core / Human Capital (max 500)
Yaş
| Yaş | Tek başvuran | Eşli |
|---|---|---|
| 18-19 | 90 | 80 |
| 20-29 | 110 | 100 |
| 30 | 105 | 95 |
| 31 | 99 | 90 |
| 32 | 94 | 85 |
| 33 | 88 | 80 |
| 34 | 83 | 75 |
| 35 | 77 | 70 |
| 40 | 50 | 45 |
| 45+ | 0 | 0 |
Eğitim
| Seviye | Tek | Eşli |
|---|---|---|
| Lise | 30 | 28 |
| Bir yıllık post-secondary | 90 | 84 |
| İki yıllık post-secondary | 98 | 91 |
| Bachelor (3+ yıl) | 120 | 112 |
| İki Bachelor / Bachelor + Master | 128 | 119 |
| Master | 135 | 126 |
| PhD | 150 | 140 |
İlk dil yeterliği (IELTS / CELPIP)
| CLB seviye | Tek | Eşli |
|---|---|---|
| CLB 4 | 0 | 0 |
| CLB 5 | 6 (her beceri) | 6 |
| CLB 6 | 9 | 8 |
| CLB 7 | 17 | 16 |
| CLB 8 | 23 | 22 |
| CLB 9 | 31 | 29 |
| CLB 10+ | 34 | 32 |
Her 4 beceri (R, W, L, S) ayrı puanlanır, toplam 160 max (tek başvuran için).
İkinci dil — Fransızca
| CLB seviye | Tek (her beceri) | Eşli (her beceri) |
|---|---|---|
| CLB 4 | 0 | 0 |
| CLB 5-7 | 1-3 | 1-3 |
| CLB 9+ | 6 | 6 |
Kanada iş deneyimi
| Yıl | Tek | Eşli |
|---|---|---|
| 1 yıl | 40 | 35 |
| 2 yıl | 53 | 46 |
| 3 yıl | 64 | 56 |
| 4 yıl | 72 | 63 |
| 5 yıl+ | 80 | 70 |
Skill Transferability (max 100)
Eğitim + dil kombinasyonu (max 50)
- CLB 7+ + Bachelor → 13 puan
- CLB 9+ + Bachelor → 25 puan
- CLB 9+ + Master → 50 puan
Eğitim + Kanada deneyimi (max 50)
- 1 yıl Kanada + Bachelor → 13 puan
- 2 yıl Kanada + Master → 50 puan
Yabancı iş tecrübesi + dil (max 50)
- 3+ yıl yabancı tecrübe + CLB 9+ → 50 puan
Spouse / common-law partner (max 40)
- Eş eğitim: 10 puan
- Eş dil yeterliği: 20 puan
- Eş Kanada iş deneyimi: 10 puan
Ek puanlar (max 600)
- Provincial Nomination: +600 (kesin ITA)
- LMIA-supported job offer: +50 veya +200 (TEER 0/1)
- Kanada eğitimi: +15 veya +30
- French CLB 7+: +25 veya +50 (eşli için)
- Kanadalı kardeş: +15
CRS hesaplama örnekleri
Örnek 1: 30 yaş, IELTS CLB 9, Bachelor, 6 yıl deneyim, eşli
- Yaş: 95 (eşli, 30)
- Eğitim: 112 (Bachelor)
- Dil 1 (IELTS CLB 9, 4 beceri): 116
- Eş eklentileri: 30
- Skill transferability: 50
- Toplam Core: 403
- Hesaplanan tahmini CRS: 460-475 (ek puan yok)
Örnek 2: 28 yaş, IELTS CLB 9, Master, 5 yıl deneyim, tek
- Yaş: 110
- Eğitim: 135 (Master)
- Dil 1: 124
- Skill transferability: 50
- Toplam: 419
- Tahmini CRS: 480-495
Örnek 3: Yukarıdaki + Saskatchewan PNP
- Yukarıdaki + 600 PNP nomination = 1.020+ (ITA garantili)
Örnek 4: 35 yaş, IELTS CLB 8, Bachelor, 8 yıl deneyim, tek
- Yaş: 77
- Eğitim: 120
- Dil 1: 92
- Skill transferability: 50
- Toplam: 339
- Tahmini CRS: 380-410 (genel havuz için yetersiz, category-based gerekli)
Örnek 5: Yukarıdaki + Fransızca CLB 7
- Yukarıdaki + 25 = 365
- French Category Draws için yeterli (tipik eşik 380-410)
CRS skor artırma stratejileri — detay
En etkili: Provincial Nomination (+600)
- En yüksek tek puan kaynağı
- Eyalete göre farklı süreç
- Saskatchewan SINP — iş teklifi şart değil, en kolay
- Ontario OINP — Tech Draws çok rekabetli ama Master/PhD avantajı var
- Manitoba MPNP — aile/akraba avantajı
İkinci en etkili: French CLB 7 (+25 tek, +50 eşli)
- TEF Canada veya TCF Canada sınavı
- 6-9 ay yoğun Fransızca kursu
- Category-based French Draws CRS 380-410 bandında kabul ediyor
- Dünyanın en çabuk PR yolu (genel CRS 480-490 yerine)
Üçüncü en etkili: IELTS skoru artırma
- CLB 9 → CLB 10 = +5-15 puan (eğitime göre)
- IELTS yeniden yapılabilir (her seferinde 325 CAD)
- Çoğu Türk başvurucu CLB 8-9 bandı, CLB 10 hedef
Dördüncü: Kanada deneyimi
- Visitor visa → work permit → 12 ay Kanada deneyimi → +35-80 puan
- En uzun süreli yatırım
Beşinci: İş teklifi LMIA-supported (+50 / +200)
- TEER 2/3 pozisyon → +50
- TEER 0/1 (yönetici) → +200
Altıncı: Kanadalı kardeş (+15)
- Vatandaş veya PR olan kardeş varsa
- Belge: nüfus kayıt + kardeşin Kanada belgesi
ECA (denklik) süreci — adım adım
WES (World Education Services) Express Entry için en yaygın ECA sağlayıcı.
WES denklik süreci
- https://www.wes.org/ca → Application başlat
- Türk diploma + transkript orijinal/onaylı kopya gönder
- ÖSYM lisans yerleştirme belgesi (bazı diplomalar için)
- YÖK onayı (mezuniyet sonrası)
- WES'e online + posta yolla
- 12-25 iş günü değerlendirme
- Comparable to Canadian raporu (Bachelor → Bachelor, Master → Master)
WES ücreti
- $230 CAD basic + posta ücreti
- Express Service $100 ek (3 iş günü)
WES yerine alternatif
- IQAS (Alberta) - daha hızlı bazı durumlarda
- ICAS (mühendis için)
- ICES, CES (genel)
WES Türk diploma denkliği
- Türk lisans → Kanada Bachelor (3+ yıl): tipik
- Türk yüksek lisans → Master: tipik
- Türk doktora → PhD: tipik
- 4-yıllık lisans + İngilizce eğitim = "Bachelor + Master combined" sınıfı (bazı durumlarda)
IELTS hazırlığı — Türkiye'de
IELTS General Training Express Entry için
- 4 beceri: Listening, Reading, Writing, Speaking
- CLB 7 hedef = her beceri minimum 6.0 (R: 6.0, W: 6.0, L: 6.0, S: 6.0)
- CLB 9 hedef = (R: 7.0, W: 7.0, L: 8.0, S: 7.0)
Hazırlık seviyesi
- B2 İngilizce → CLB 7 hedef için 2-3 ay
- C1 İngilizce → CLB 9 hedef için 1-2 ay
- B1 altı → CLB 7 için 4-6 ay yoğun
Türk öğrenci popüler hazırlık
- British Council Türkiye — Ankara, İstanbul, İzmir IELTS test merkezleri
- Online kurslar: BBC Learning, IELTS Liz, E2 IELTS
- Türkçe kaynaklar: SkyTürk, English Easy IELTS
Sınav merkezleri Türkiye
- IDP IELTS: İstanbul (Levent), Ankara (Çankaya), İzmir
- British Council IELTS: İstanbul (Beyoğlu), Ankara (Çankaya)
- Sınav ücreti: ~$325 CAD eşdeğer (~9.000-10.000 TL)
CELPIP yerine IELTS mi?
| Kriter | IELTS General | CELPIP General |
|---|---|---|
| Türkiye merkez sayısı | 6+ | 1-2 |
| Sınav formatı | yarı yazılı | tamamen bilgisayar |
| Speaking | yüz yüze, 10-15 dk | bilgisayar, kayıt |
| Yaygınlık (Türk) | %95 | %5 |
| Süre | 2 saat 45 dk | 3 saat |
| Ücret | benzer | benzer |
Tavsiye: IELTS General Training. Daha tanıdık, daha çok merkez, hazırlık materyali bol.
Yaş baskısı — 30 yaş öncesi öncelik
CRS yaş puanı 30 yaş sonra azalır. Yıl başına ~5-10 puan kayıp:
- 29 → 30: -5 puan (110 → 105)
- 30 → 35: -33 puan (105 → 77)
- 35 → 40: -27 puan (77 → 50)
Tavsiye: 30 yaşa yaklaşıyorsan acele et. Profil hazır değilse bile havuza gir (12 ay kalır), sonra güçlendir.
Yaygın CRS hesaplama hataları
- IELTS Academic ile başvuru — General Training şart
- ECA başlatmamak (12-25 iş günü gecikme)
- Eş eklemeyi unutmak (eş puan ekler değil eksiltir bazı durumlarda)
- French CLB 7 olmadan French draw bekleme
- Kanadalı kardeş varlığını belirtmemek
- Yaş hesaplamasında doğum tarihini yanlış girme
İlgili rehberler
- Kanada işçi alımı 2026 — sektörler
- LMIA + work permit
- Türkiye'den iş bulma
- Newcomer 90 gün takvim
- Kanada CV ve mülakat hataları
- Yazılımcı / mühendis profili
Kendi risk skorunu 10 dakikada öğren
7 eksende skorunu görür, eksikleri kapatır, onay profilinde gönderirsin.