İki sistem, tek hedef: PR (Permanent Residence)
Kanada'ya kalıcı oturum için iki ana federal yol vardır:
- Express Entry — federal puan sistemi, 3 alt program
- PNP — Provincial Nominee Program — eyalet bazlı, her eyaletin kendi kuralları
Üçüncü ihtimal: Quebec Skilled Worker Program (QSW) — Quebec'in ayrı sistemi, Express Entry'nin parçası değil. Bu yazıda federal yollara odaklanıyoruz.
İkisi de hedefi aynı: PR kartı. Ama yolu, hızı ve gerekli profil farklı.
Express Entry — federal puan sistemi
Express Entry bir başvuru kanalı değil, üç programa giriş kapısıdır:
1. FSWP — Federal Skilled Worker Program
İş teklifi olmadan da başvurulabilir. Ana kriterler:
- 1+ yıl tam zamanlı, NOC TEER 0/1/2/3 düzey iş tecrübesi (son 10 yılda)
- IELTS General CLB 7+ (4.5 / R 3.5 / W 6 / S 6 — 4 beceri minimumu var)
- Lise üstü diploma (WES denklik şart)
- 67/100 puanlık ön eleme testi geçilmeli
2. CEC — Canadian Experience Class
Kanada'da çalışma deneyimi olanlar için. Türk başvurucular için:
- PGWP ile çalışmış öğrenciler
- Work permit ile gelmiş profesyoneller
- Son 3 yılda 1+ yıl Kanada deneyimi şart
3. FSTP — Federal Skilled Trades Program
Tradesperson'lar için. Türk profilleri için en az kullanılan ama:
- Kaynakçı, elektrikçi, tesisatçı, HVAC tekniği
- 2+ yıl deneyim son 5 yılda
- Provincial trade sertifikası gerekli (genelde Kanada'da kazanılır)
- Geçerli iş teklifi VEYA Provincial trade sertifikası şart
CRS — Comprehensive Ranking System
Express Entry'ye girmek havuza girmek demek. Havuzdan davet (ITA — Invitation to Apply) almak için CRS skorun yeterli olmalı.
CRS 1200 puan üzerinden değerlendirilir:
Çekirdek puan (Core/Human Capital — max 500)
| Kalem | Tek (max) | Eşli (max) |
|---|---|---|
| Yaş | 110 | 100 |
| Eğitim | 150 | 140 |
| Resmi dil yeterliği (1. dil) | 160 | 150 |
| 2. dil (Fransızca) | 30 | 30 |
| Kanada iş deneyimi | 80 | 70 |
Eş puanı (max 40 — varsa)
- Eşin eğitim, dil ve Kanada deneyimi
Beceri transferi (max 100)
- Eğitim + dil kombinasyonu
- Yabancı iş tecrübesi + dil kombinasyonu
- Sertifikalı meslek + dil kombinasyonu
Ek puanlar (max 600)
- Provincial Nomination: +600 (kesin ITA garantisi)
- İş teklifi LMIA destekli: +50 veya +200
- Kanada eğitimi: +15 veya +30
- Fransızca CLB 7+: +25 veya +50
- Kanadalı kardeş: +15
2026'da güncel kesim skorları (genel havuz)
- Genel kategori: 480-500 bandı
- Category-Based draws (sektör bazlı): 430-470 bandı
- Healthcare: ~440
- STEM: ~470
- Trades: ~430
- French language: ~380
- Transport: ~430
Kategori bazlı çekilişler 2023 ortasında başladı ve Türk başvurucular için oyun değiştirici oldu. Sektörün önemini abartmak gerekiyor: bir sağlık veya trades profilindeki kişi 460'la davet alabilirken, genel kategoride 490 bile yeterli olmayabiliyor.
CRS skorunu artırmanın yolları
Türk başvurucular için en yüksek geri dönüşlü hamleler:
IELTS / CELPIP'i tekrar yap
- CLB 9'dan CLB 10'a çıkış: ~+25 puan (eğitim seviyesine göre)
- CLB 10'dan CLB 11'e çıkış: ~+15 puan
- En kolay puan kaldırma yolu — bütçe IELTS hazırlığa
Fransızca öğren
- TEF Canada CLB 7+ → +50 puan (eşli) / +25 (tek)
- Category-based French draws CRS 380 civarı kabul ediyor — bu game-changer
- 6-9 aylık yoğun kurs ile ulaşılabilir
Provincial Nomination al
- +600 puan = kesin davet
- Eyaletten eyalete kriterler değişir
İş teklifi al
- LMIA-supported: +50 (TEER 2/3) veya +200 (TEER 0/1 yönetici)
- Birçok adayın kaçırdığı puan — küçük bir teklif bile fark yaratıyor
WES denklik yap
- Lise → Diploma → Bachelor → Master farkı puanı belirgin değiştirir
- 2 diploma varsa "iki veya daha fazla post-secondary credential" kategorisi +10 ekstra
PNP — eyalet bazlı kalıcı oturum
PNP federal değil eyalet programıdır. Her eyalet kendi göçmen profili belirler. İki tip:
1. Enhanced PNP (Express Entry'ye bağlı)
Express Entry havuzundaki adaylar arasından eyalet seçim yapar. Nominasyon = +600 puan = ITA garanti.
2. Base PNP (bağımsız)
Express Entry havuzunda olmadan da eyalete direkt başvuru. Federal sürece daha sonra dahil olur.
Türkler için en aktif PNP yolları
Saskatchewan SINP — In-Demand Occupations (Express Entry)
- İş teklifi şart değil
- 60/100 puanlık eyalet testi
- Saskatchewan'ın işgücü açığı listesindeki NOC kodu şart
- Express Entry profilinde EOI (Expression of Interest) lazım
Ontario OINP — Human Capital Priorities
- En yüksek talep gören eyalet
- Tech roller için Tech Draws (özel davetler)
- CRS 460+ bandında Express Entry profili olanlara davet
- Toronto / Ottawa odaklı
British Columbia PNP — Skilled Worker
- İş teklifi şart
- Tech Pilot kategorisinde 32 hızlı NOC
- Vancouver'da yoğunlaşma
Alberta AAIP — Express Entry Stream
- CRS 300+ olanlara açık (çok düşük eşik)
- Alberta'nın talep listesindeki NOC + işveren bağı tercih
- Türk profiller için pratik bir yol
Manitoba MPNP — Skilled Worker Overseas
- Aile/akraba bağı +200 puan
- Eğitim + dil + iş tecrübesi puanlanır
- Yatırımcı olmayan profiller için makul giriş
New Brunswick NBPNP — Skilled Worker
- İş teklifi şart
- Atlantic regions işgücü açığı yüksek
- Daha az rekabet
Atlantic Immigration Program (AIP)
- Atlantic Endorsement gerekir (işveren tarafı)
- Newfoundland, Nova Scotia, New Brunswick, PEI
- Genelde sağlık, gıda, satış sektörü
Hangi yol kime uygun? — profil eşleştirmesi
Senaryo 1: 30 yaş, yazılımcı, IELTS 7.0, 6 yıl deneyim, eşli, çocuksuz
- Skor tahmini: ~470-485 (genel)
- Strateji: STEM Category Draw'a takılma şansı yüksek (CRS ~470). Plan B: Ontario Tech Draw veya BC Tech Pilot.
- Hedef: 6 ay içinde IELTS 8.0+ → CRS 500+
Senaryo 2: 35 yaş, hemşire, IELTS 6.5, 8 yıl deneyim, eşli, 2 çocuk
- Skor tahmini: ~430-450
- Strateji: Healthcare Category Draw (~440 bandı çok uygun). NCLEX-RN Kanada denklik başla.
- Plan B: Saskatchewan SINP, BC Health Authority sponsoru
Senaryo 3: 42 yaş, finans yöneticisi, IELTS 7.5, 18 yıl deneyim
- Skor tahmini: ~390-420 (yaş cezası büyük)
- Strateji: Express Entry zayıf. PNP odaklı — özellikle iş teklifi gerektiren BC PNP veya Ontario Employer Stream.
- Plan B: ICT (çokuluslu firmadan transfer) → work permit → CEC
Senaryo 4: 28 yaş, kaynakçı, 7 yıl deneyim, IELTS 5.5
- Skor tahmini: ~340-380
- Strateji: FSTP zorlu (dil bariyeri). Doğrudan PNP — Manitoba MPNP veya Alberta AAIP.
- Plan B: Önce LMIA-supported iş teklifi al, sonra FSTP'ye gir.
Senaryo 5: 24 yaş, yeni mezun, hiç iş tecrübesi yok
- Skor tahmini: FSWP'ye giremez (1 yıl deneyim şart)
- Strateji: Önce Kanada study permit → PGWP → CEC. Direct PR yolu yok.
Tipik takvim — Express Entry
| Aşama | Süre |
|---|---|
| IELTS, WES denklik, dokuman hazırlığı | 2-4 ay |
| Express Entry profili oluşturma | 1 hafta |
| Havuzda bekleme (ITA gelmesi) | 1-12 ay (skoruna ve kategoriye göre) |
| ITA → eAPR (electronic application) hazırlığı | 60 gün |
| IRCC süreç | 6 ay tipik |
| Toplam | 9-22 ay |
Tipik takvim — PNP
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Eyalet EOI / başvuru | 1-3 ay |
| Eyalet nominasyonu | 2-6 ay |
| Federal başvuru (Express Entry üzerinden) | 6 ay |
| Toplam | 9-15 ay |
Maliyet — federal süreç
| Kalem | CAD |
|---|---|
| Express Entry profile | $0 (ücretsiz) |
| Application fee (principal applicant) | $950 |
| Application fee (spouse) | $950 |
| Right of PR fee | $575 |
| Biometrik | $85 |
| WES denklik | $230 |
| IELTS | $325 |
| Sağlık muayenesi | ~$300 |
| Adli sicil belgeleri | ~$50 |
| Toplam (eşli, çocuksuz) | ~$3500-4000 CAD |
Yaygın hatalar
- IELTS Academic ile başvurmaya çalışmak — General Training şart
- WES denkliğin son tarihinden geç başlamak — 4-8 hafta sürebilir
- "PNP nominasyonu kesin PR" sanmak — federal aşamasında medikal/güvenlik soruşturma fail edebilir
- Eşin dil belgesi olmadan başvuru — eş puanı kaybediyorsun
- Kanada deneyim olmadan FSWP'ye odaklanma — CEC yolu hep daha kolay (önce work permit ile gel)
- "Quebec'e başvurursam Türkiye'den daha kolay" sanmak — QSW Türk başvurucu için son 3 yılda çok ağırlaştı, Fransızca B2+ neredeyse şart
- Yaş 30 üstü ama IELTS 6.5'te kalmak — yaş ceza puanını telafi edecek tek değişken dil
Strateji önerisi — yıllık plan
Eğer şu an Türkiye'desen ve 18 ay içinde PR alma hedefin var:
Ay 1-3: IELTS hazırlık + WES başlat + WP başvuru için iş arama paralel Ay 4-6: IELTS gir + Express Entry profili oluştur + PNP'lere EOI Ay 7-12: ITA bekle / iş teklifi gelirse work permit (paralel rota) Ay 13-18: eAPR + medikal + IRCC kararı + landing
Paralel iki rota açık tutmak başarı oranını 3 katına çıkarır: Express Entry havuzunda kalırken aynı zamanda LMIA destekli iş arıyor olmak (iş bulma rehberi, LMIA süreci).
Kendi risk skorunu 10 dakikada öğren
7 eksende skorunu görür, eksikleri kapatır, onay profilinde gönderirsin.